Rozporządzenia wykonawcze do ustawy z 5 grudnia 2024 r. – co naprawdę ma znaczenie dla schronów, ukryć i drzwi ochronnych?

Ustawa to dopiero początek

Ustawa z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej wprowadziła nowy, spójny system podejścia do bezpieczeństwa ludności cywilnej w Polsce. W praktyce jednak to rozporządzenia wykonawcze określają, jak te założenia mają być realizowane technicznie – zwłaszcza w odniesieniu do schronów, miejsc ukrycia oraz ich kluczowych elementów, takich jak drzwi ochronne.

Dla inwestorów, projektantów i wykonawców kluczowe jest zrozumienie, które regulacje mają realne znaczenie techniczne, a które pełnią wyłącznie funkcję organizacyjną. Poniżej omawiamy wyłącznie te obszary, które są istotne z punktu widzenia projektowania, modernizacji i doposażania obiektów ochronnych.

Kluczowe rozporządzenia wykonawcze do ustawy z 5 grudnia 2024 r.

Pełne podstawy prawne (Dziennik Ustaw)

Poniżej przedstawiono pełne i obowiązujące podstawy prawne aktów wykonawczych istotnych dla schronów, ukryć, miejsc doraźnego schronienia (MDS) oraz drzwi i zamknięć ochronnych:

1. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 listopada 2025 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle ochronne
   (Dz.U. 2025 r., poz. 1548)
2. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 lutego 2025 r. w sprawie kryteriów uznawania obiektów budowlanych albo ich części za budowle ochronne
   (Dz.U. 2025 r., poz. 235)
3. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 1 lipca 2025 r. w sprawie sposobu przygotowania obiektu zbiorowej ochrony do użycia, szczegółowych warunków eksploatacji budowli ochronnych, zapewnienia porządku w ich obrębie oraz ich niezbędnego wyposażenia
   (Dz.U. 2025 r., poz. 933)
4. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 lipca 2025 r. w sprawie warunków organizowania oraz wymagań, jakie powinny spełniać miejsca doraźnego schronienia
   (Dz.U. 2025 r., poz. 932)
5. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 lipca 2025 r. w sprawie Centralnej Ewidencji Obiektów Zbiorowej Ochrony
   (Dz.U. 2025 r., poz. 922)
6. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 stycznia 2025 r. w sprawie szczegółowej zawartości Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej
   (Dz.U. 2025 r., poz. 136)

Kategorie obiektów ochronnych – fundament wszystkich wymagań

Podział na MDS, ukrycia oraz schrony wynika z ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz.U. 2024 r., poz. 1907) oraz został doprecyzowany w *Rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 lutego 2025 r. w sprawie kryteriów uznawania obiektów budowlanych albo ich części za budowle ochronne (Dz.U. 2025 r., poz. 235).

Rozporządzenie to określa:

• definicje poszczególnych kategorii obiektów ochronnych
• ich podstawowe przeznaczenie,
• ogólne wymagania funkcjonalne (czas przebywania, liczba użytkowników, dostępność).

W praktyce oznacza to, że każdy projekt lub modernizacja musi rozpocząć się od przypisania obiektu do właściwej kategorii, ponieważ dalsze wymagania techniczne wynikają właśnie z tego podziału.

Schrony i ukrycia – wymagania techniczne

Rozporządzenia wykonawcze określają m.in.:

• minimalne parametry konstrukcyjne przegród,
• zasady sytuowania obiektów ochronnych,
• wymagania dotyczące liczby i lokalizacji wyjść,
• podstawowe warunki wyposażenia technicznego.

W praktyce oznacza to, że schron lub ukrycie musi być projektowane jako system, a nie zbiór przypadkowych elementów. Konstrukcja, drzwi, wentylacja i instalacje muszą być ze sobą spójne i dobrane do tej samej kategorii ochronnej.

Drzwi ochronne i przeciwwybuchowe – co mówią przepisy?

Wymagania techniczne dotyczące drzwi, włazów i zamknięć ochronnych wynikają bezpośrednio z *Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 listopada 2025 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle ochronne (Dz.U. 2025 r., poz. 1548).

Rozporządzenie to odnosi się m.in. do:

• konieczności stosowania zamknięć ochronnych o określonych parametrach,
• odporności drzwi na oddziaływanie fali uderzeniowej,
• trwałości i niezawodności zamknięć w czasie użytkowania,
• zasad osadzania drzwi w konstrukcji obiektu.

Przepisy nie wskazują konkretnych produktów ani producentów, lecz wymagają spełnienia określonych parametrów technicznych, które muszą zostać potwierdzone w dokumentacji projektowej.

Fala uderzeniowa i oddziaływania dynamiczne

Wymagania w zakresie odporności budowli ochronnych na oddziaływania dynamiczne, w tym falę uderzeniową, określa *Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 listopada 2025 r. (Dz.U. 2025 r., poz. 1548).

Rozporządzenie to określa minimalne wymagania dotyczące:

• odporności konstrukcji na nadciśnienie fali,
• zabezpieczenia elementów wrażliwych (drzwi, przepusty, instalacje),
• zachowania funkcjonalności obiektu po oddziaływaniu dynamicznym.

W praktyce oznacza to konieczność przyjęcia konkretnych parametrów projektowych (nadciśnienie, czas trwania impulsu) oraz doboru rozwiązań konstrukcyjnych i zamknięć, które te wymagania spełniają.

Modernizacja istniejących obiektów – podejście ustawodawcy

Zasady kwalifikowania i modernizacji istniejących obiektów wynikają z *Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 lutego 2025 r. (Dz.U. 2025 r., poz. 235) oraz Rozporządzenia MSWiA z dnia 1 lipca 2025 r. (Dz.U. 2025 r., poz. 933).

Możliwość adaptacji i modernizacji istniejących obiektów ochronnych została przewidziana w:

Rozporządzenie to dopuszcza:

• wykorzystanie istniejących piwnic, schronów i pomieszczeń technicznych,
• ich doposażenie w zamknięcia ochronne, instalacje i systemy techniczne,
• podnoszenie poziomu bezpieczeństwa w sposób etapowy.

Kluczowym warunkiem jest przeprowadzenie audytu technicznego i inwentaryzacji, które pozwalają ocenić, czy po modernizacji obiekt spełni wymagania przypisanej mu kategorii ochronnej.

Co rozporządzenia oznaczają w praktyce dla inwestorów?

Z punktu widzenia inwestora najważniejsze są trzy wnioski:

1. Kategoria obiektu determinuje wszystko – od konstrukcji, przez drzwi, po wyposażenie.
2. Drzwi i zamknięcia ochronne muszą mieć potwierdzone parametry, a ich dobór nie może być przypadkowy.
3. Modernizacja istniejących obiektów jest pełnoprawną ścieżką, o ile opiera się na audycie i projekcie.

Rozporządzenia nie narzucają jednego rozwiązania technicznego, ale wyraźnie wymagają odpowiedzialnego podejścia projektowego.