Co wiemy o schronach w świetle rozporządzenia?

Co wiemy o schronach w świetle rozporządzenia?

Schrony to obiekty budowlane lub ich części uznane za budowle ochronne, o konstrukcji zamkniętej i hermetycznej, wyposażone w urządzenia filtrowentylacyjne lub pochłaniacze regeneracyjne.

Schron to konstrukcja, która:

• zapewnia odporność na określone skutki wybuchu i obciążenia od zagruzowania, odpowiednio do kategorii odporności i warunków usytuowania,
• ma systemy wentylacji i zasilania dobrane do jego przeznaczenia,
• zapewnia warunki przebywania ludzi przez projektowany czas ochrony, zależny od wyposażenia, zapasów i liczby użytkowników.

Rozporządzenie MSWiA z 4 listopada 2025 r. (Dz.U. poz. 1548) wyróżnia schrony kategorii S-1, S-2 i S-3. Kategorie te określają wymagany zakres ochrony całej budowli, m.in. przed skutkami wybuchu, promieniowaniem, pożarem i skażeniami.

Czym musi się cechować nowoczesny schron?

Zgodnie z § 3 rozporządzenia z 4 listopada 2025 r. wymagania dotyczące odporności całego schronu obejmują m.in.:

• S-1: nadciśnienie fali padającej na powierzchni terenu ≥ 0,1 MPa przy czasie trwania fazy nadciśnienia 100 ms lub obciążenie quasi-statyczne ≥ 100 kN/m²,
• S-2: odpowiednio ≥ 0,2 MPa przy 150 ms lub ≥ 200 kN/m²,
• S-3: odpowiednio ≥ 0,3 MPa przy 200 ms lub ≥ 300 kN/m².
  Ponadto:
• Konstrukcja i strop: materiały, grubości i zbrojenie dobiera się na podstawie obliczeń oraz wymaganych funkcji ochronnych.
• Hermetyzacja: w okresie filtrowentylacji utrzymuje się nadciśnienie w schronie co najmniej 50 Pa. Dla okresu izolacji przepisy przewidują odrębne warunki.
• Ochrona przed skażeniami: urządzenia filtrowentylacyjne dobiera się do liczby użytkowników, projektowanego czasu ochrony i parametrów całej instalacji.

Drzwi i automatyczne zawory przeciwwybuchowe mają odrębne wymagania określone w załączniku nr 4 do rozporządzenia. Dla nadciśnienia fali odbitej, przy czasie trwania ciśnienia co najmniej 20 ms, wynoszą one:

Kategoria schronu                                            Zamknięcia ochronne i ochronno-hermetyczne                                  Automatyczne zawory przeciwwybuchowe
       S-1                                                                                         ≥ 0,2 MPa                                                                                           ≥ 0,3 MPa
       S-2                                                                                         ≥ 0,4 MPa                                                                                           ≥ 0,6 MPa
       S-3                                                                                         ≥ 0,6 MPa                                                                                           ≥ 0,9 MPa

Rozporządzenie przewiduje również alternatywne kryteria dla fali padającej. Wartości dotyczące fali padającej i odbitej nie są tożsame. Podane parametry nie zastępują sprawdzenia pozostałych wymagań, w tym mocowania, ryglowania, działania przy podciśnieniu, gazoszczelności i ochrony pożarowej. Kategoria odporności dotyczy całego schronu. Wynik badania drzwi lub zaworu potwierdza określone właściwości danego komponentu w konfiguracji objętej dokumentacją.

Co mówią przepisy o dotychczasowych schronach?

Obiekty, które pełniły funkcję budowli ochronnych przed wejściem w życie ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej, mogą zostać uznane za budowle ochronne na zasadach określonych w rozporządzeniu MSWiA z 21 lutego 2025 r. (Dz.U. poz. 235), jeżeli:

• zapewniają wymagane funkcje ochronne albo będą je zapewniać po przebudowie lub dostosowaniu,
• mają konstrukcję, zamknięcia i instalacje odpowiadające wymaganiom właściwym dla ocenianego obiektu,
• zapewniają wymagane warunki ewakuacji, z uwzględnieniem strefy prognozowanego zagruzowania i dopuszczonych przepisami rozwiązań.

Rozporządzenie to dotyczy uznawania dotychczasowych budowli ochronnych. Nie zastępuje analizy warunków technicznych wynikających z rozporządzenia z 4 listopada 2025 r., stosowanego zgodnie z jego zakresem.

Czy dotychczasowe schrony muszą być wyburzone?

Nie — przepisy nie przewidują automatycznej rozbiórki dotychczasowych schronów wyłącznie ze względu na ich wiek lub dawną klasyfikację.
Rozporządzenie z 21 lutego 2025 r. przewiduje możliwość ich uznania za budowle ochronne, jeżeli:

• zapewniają odpowiednie funkcje ochronne lub zostaną przebudowane albo dostosowane w wymaganym zakresie,
• ich stan techniczny pozwala na bezpieczne wykorzystanie,
• zostaną ocenione i uznane za budowle ochronne zgodnie z właściwymi przepisami.

Dawne oznaczenie obiektu nie potwierdza automatycznie jego obecnej kategorii odporności.

Co oferuje Panzer?

Nasze systemy wywodzą się z wojskowych technologii.

Dziś adaptujemy je do potrzeb cywilnych:

• budynki użyteczności publicznej,
• rezydencje prywatne,
• firmy, które nie chcą zostawić niczego przypadkowi.

Parametry drzwi, zaworów i pozostałych elementów określa dokumentacja poszczególnych produktów. Ich zastosowanie w schronie danej kategorii wymaga oceny całego rozwiązania projektowego.

Jeśli chcesz – przygotujemy dla Ciebie:

• koncepcję techniczną i dobór rozwiązań do założeń inwestycji,
• konsultację z naszym zespołem technicznym.

Panzer – my nie pytamy „czy budować schron?”.

My pytamy: „jaki poziom odporności dziś wdrożyć?”