Modernizacja istniejących schronów i piwnic – audyt, inwentaryzacja, doposażenie

Dlaczego modernizacja istniejących obiektów ma dziś kluczowe znaczenie?

Wielu inwestorów – zarówno prywatnych, jak i instytucjonalnych – już posiada obiekty, które pierwotnie projektowane były jako piwnice, schrony, ukrycia lub pomieszczenia techniczne. Część z nich powstała kilkadziesiąt lat temu, część w ramach dawnych norm obrony cywilnej, a część jako elementy infrastruktury przemysłowej lub budynków użyteczności publicznej.

W obecnych realiach bezpieczeństwa coraz częściej pojawia się pytanie: czy istniejący obiekt można wykorzystać i dostosować do współczesnych wymagań, zamiast budować nowy schron od podstaw? W wielu przypadkach odpowiedź brzmi: tak – pod warunkiem przeprowadzenia rzetelnej analizy technicznej i zaplanowania właściwego zakresu modernizacji.

Audyt techniczny – pierwszy i najważniejszy krok

Każdy proces modernizacji rozpoczyna się od audytu technicznego istniejącego obiektu. Jest to etap, którego nie da się pominąć ani uprościć bez ryzyka błędnych decyzji projektowych.

Audyt obejmuje m.in.:

• ocenę konstrukcji nośnej (ściany, stropy, fundamenty),
• identyfikację materiałów i grubości przegród,
• ocenę szczelności obiektu oraz newralgicznych punktów,
• analizę istniejących wejść, wyjść i dróg ewakuacyjnych,
• weryfikację stanu technicznego instalacji oraz przepustów.

Celem audytu nie jest „zakwalifikowanie” obiektu do konkretnej kategorii za wszelką cenę, lecz określenie realnych możliwości i ograniczeń, które staną się podstawą dalszych decyzji.

Inwentaryzacja – gdy brakuje dokumentacji

W praktyce bardzo często okazuje się, że brakuje pełnej dokumentacji technicznej obiektu: rysunków, projektów, danych materiałowych czy informacji o wcześniejszych przebudowach.

W takich przypadkach kluczową rolę odgrywa inwentaryzacja techniczna, obejmująca:

• dokładne pomiary geometrii pomieszczeń,
• odkrywki i pomiary grubości przegród,
• lokalizację i ocenę stanu istniejących instalacji,
• dokumentację fotograficzną i opisową.

Dopiero na podstawie rzetelnej inwentaryzacji możliwe jest przygotowanie projektu modernizacji, który będzie odpowiadał rzeczywistemu stanowi obiektu – a nie założeniom „na papierze”.

Doposażenie – co można realnie poprawić?

Zakres modernizacji i doposażenia istniejącego obiektu zawsze zależy od jego stanu technicznego, lokalizacji oraz oczekiwań inwestora. W praktyce najczęściej realizowane są następujące działania:

Drzwi i zamknięcia ochronne

Jednym z kluczowych elementów doposażenia są drzwi ochronne i przeciwwybuchowe Drzwi przeciwwybuchowe do schronów, które mogą być montowane również w już istniejących otworach – po wcześniejszej ocenie konstrukcji i zaprojektowaniu odpowiedniego sposobu kotwienia.

Wentylacja i poprawa warunków środowiskowych
Modernizacja bardzo często obejmuje: wykonanie lub przebudowę systemu wentylacji, poprawę wymiany powietrza, dostosowanie przekrojów kanałów, zabezpieczenie wlotów i wylotów.
Celem nie jest wyłącznie komfort, ale bezpieczeństwo użytkowania obiektu przez określony czas.

Zasilanie awaryjne i instalacje
W ramach doposażenia możliwe jest: wykonanie instalacji elektrycznej, wprowadzenie oświetlenia podstawowego i awaryjnego, przygotowanie zasilania rezerwowego (np. bateryjnego lub agregatu), uporządkowanie instalacji niskoprądowych i łączności.

Rozwiązania sanitarne i odwodnienie
W istniejących obiektach często konieczne jest zaprojektowanie: rozwiązań sanitarnych niezależnych od kanalizacji, zbiorników na wodę i ścieki, systemów odwodnienia i zabezpieczenia przed wodą gruntową.

Modernizacja zamiast budowy od zera – kiedy to ma sens?

Modernizacja istniejącego obiektu bywa rozwiązaniem szczególnie korzystnym, gdy:

• obiekt posiada solidną konstrukcję żelbetową,
• lokalizacja budowy nowego schronu jest ograniczona formalnie lub technicznie,
• inwestor chce zoptymalizować koszty i czas realizacji,
• celem jest poprawa bezpieczeństwa, a niekoniecznie osiągnięcie najwyższej kategorii ochronnej.

Dostosowanie istniejącego obiektu do współczesnych zagrożeń nie zawsze oznacza budowę nowego schronu. Często świadoma modernizacja pozwala osiągnąć realny wzrost bezpieczeństwa przy racjonalnym nakładzie środków.